voor leerlingen

Wat zijn OZA’s?

Onderwijszorgarrangementen (OZA’s) zijn plekken waar onderwijs en zorg samenwerken. Ze zijn er om leerlingen te helpen die in het gewone (of speciale) onderwijs vastlopen. Het gaat om leerlingen die bijvoorbeeld overprikkeld raken, bang zijn om naar school te gaan, thuis zitten of extra ondersteuning nodig hebben om te kunnen leren.

Op een OZA:

  • Zijn kleine groepen;
  • Is veel persoonlijke aandacht;
  • Is rust en veiligheid;
  • Is ruimte om in eigen tempo te leren;
  • Is een combinatie van onderwijs én zorg.

Het doel is dat leerlingen weer vertrouwen krijgen, zich beter gaan voelen en zich weer kunnen ontwikkelen.

Wij onderzoeken de OZA’s: hoe werken OZA’s, voor wie werken OZA’s, wanneer werken OZA’s en waarom werken OZA’s? We spraken met leerlingen die naar een OZA gaan, ouders van leerlingen, professionals (zoals leraren en zorgmedewerkers) en samenwerkingspartners (zoals de gemeente).

Wat vertelden leerlingen en ouders/verzorgers?
Hoe ging het met de leerlingen vóór het OZA?

Veel leerlingen die wij hebben gesproken hadden het moeilijk op hun vorige school:

  • Ze voelden zich niet veilig;
  • Ze kregen buikpijn of stress;
  • Ze raakten overprikkeld;
  • Ze werden niet voldoende uitgedaagd;
  • Ze voelden zich niet begrepen;
  • Ze zaten soms al lang thuis.

Ouders die wij spraken waren vaak moe en hadden veel stress. Zij moesten zelf veel regelen voordat hun kind bij een OZA terecht kon.

Hoe vinden leerlingen het op het OZA?

Bijna alle leerlingen zeggen dat ze zich veel beter voelen op een OZA. Ze vertellen dat:

  • Het rustiger is;
  • Iedereen elkaar accepteert;
  • Ze op eigen tempo en niveau mogen werken;
  • Ze meer plezier hebben in leren;
  • Ze beter geholpen worden als ze gespannen zijn;
  • Ze vrienden maken of zich minder eenzaam voelen.

Leerlingen geven hun gevoel nu vaak een 7, 8, 9 of zelfs 10, terwijl ze hun gevoel vóór het OZA soms een 1 of 2 gaven.

Wat vinden ouders/verzorgers?

Ouders/verzorgers zien hun kind:

  • Vrolijker zijn
  • Minder angstig zijn;
  • Meer vertrouwen krijgen;
  • Weer meedoen met activiteiten;
  • Stappen maken in schoolvaardigheden.

Ouders/verzorgers voelen zich serieuzer genomen. Ze krijgen meer informatie en ervaren goede samenwerking met de professionals van de OZA.

Wat werkt goed volgens professionals en samenwerkingspartners?

Professionals zien leerlingen vaak groeien in zelfvertrouwen, motivatie en vaardigheden. Volgens hen werkt dit goed bij de OZA’s:

  • Kleine groepen;
  • Maatwerk (leren op eigen tempo en niveau);
  • Veel samenwerking tussen onderwijs en zorg;
  • Flexibel kunnen zijn in lessen, schooltijden en schoollocaties;
  • Ruimte om dingen uit te proberen.
Welke uitdagingen zijn er?

Uitdagingen die vaak genoemd worden:

  • Sommige leerlingen moeten lang wachten op een plek;
  • Leerlingen die agressief of heel druk zijn, worden niet altijd toegelaten;
  • Ouders moeten een OZA zelf vinden;
  • Bekostiging (geld) is ingewikkeld;
  • Samenwerking tussen onderwijs en zorg is soms lastig;
  • OZA’s zijn (nog) niet overal in Nederland beschikbaar. En ze verschillen heel erg;
  • Oudere of sterkere leerlingen krijgen soms te weinig uitdaging.
Wat gebeurt er na het OZA?

De leerlingen gaan na het OZA naar verschillende plekken toe:

  • Naar regulier of speciaal onderwijs;
  • Een passende zorgplek (bijvoorbeeld dagbesteding);
  • Mbo of werk.

Ouders willen graag goede begeleiding bij de overstap.

Wat is belangrijk voor de toekomst?

Uit het onderzoek komt dat OZA’s heel belangrijk zijn voor veel leerlingen. Het is nu nog een tijdelijk experiment.

  • Er moet meer duidelijkheid komen over de toekomst van OZA’s;
  • De samenwerking tussen onderwijs en zorg moet nog beter;
  • Iedereen die een OZA nodig heeft, zou er naartoe moeten kunnen (minder verschillen tussen regio’s);
  • Meer aandacht voor maatwerk en kleine klassen

Scroll naar boven